| Kafka-Nieuwsbrief
Februari 1999 |
|
In haar streven om aan de echte politiek deel te gaan nemen heeft het Vlaams Blok de laatste tijd een aantal veren moeten laten. Met name aan de uiterst rechtervleugel van de partij rommelt het flink. Concessies die het Blok doet aan de gevestigde partijen om na de gemeenteraadsverkiezingen in 1999 mee te kunnen regeren in Antwerpen (en misschien zelfs de burgemeester te kunnen leveren) zijn de radicale vleugel een doorn in het oog. Toen de parlementsfractie van het Vlaams Blok in februari 1995 instemde met het strafbaar stellen van de Holocaust-ontkenning was voor een flinke groep de maat vol. |
Siegfried Verbeke |
De groep van ontevredenen valt ruwweg uiteen in twee groepen. Ten eerste zijn er de oude onverbeterlijke nazi's. Met name kringen rond het Vrij Historisch Onderzoek (VHO) stapten met veel bombarie uit de partij. De organisatie/uitgeverij VHO ontstond medio jaren tachtig onder andere uit kringen van oud-SS'ers en staat onder leiding van Siegfried Verbeke. Het specialiseert zich al jaren in het publiceren van geschriften die de Holocaust ontkennen en pleiten voor eerherstel van oorlogsmisdadigers en collaborateurs. |
| De tweede groep bestaat uit jonge radicale nazi's en nazi-skinheads.
Zij organiseren zich in verschillende jongerenorganisaties. Een aantal
van deze organisaties (zoals bijvoorbeeld de Vlaamse Jongeren Mechelen)
blijven dicht tegen het Vlaams Blok aanleunen. Dit gebeurt met name omdat
zij dan een beroep kunnen doen op financiële en logistieke steun vanuit
het Blok.
Odal-Aktiekomitee
Dit uitgangspunt wordt een leidraad in het bestaan van het Odal-Aktiekomitee
dat een zeer duidelijke anti-houding aanneemt: anti-links, anti-buitenlanders,
anti-Amerika en vooral anti-Vlaams Blok. Bij haar oprichting verklaart
het Komitee: "Eerst en vooral zijn wij nationalisten. Dat wil natuurlijk
zeggen dat wij geen vijanden hebben in onze eigen kamp. Maar dat laat niet
toe dat sommigen eender wat zeggen, schrijven of doen... tegen ons. Als
sommige zogenaamde nationalisten, die niet meer durven het systeem of de
linksen te bestrijden, niets meer te doen hebben dan ons aan te vallen
moeten ze zich eraan verwachten dat wij zullen terugslaan. Een gewaarschuwd
man..."
|
| Een overzicht van demonstraties van Odal Aktiekomitee.
|
|
Het Odal-Aktiekomitee heeft een klein kader en een zeer summiere actiegerichte ideologie. Men noemt zichzelf Vlaamsnationalistisch en zegt naar een Vlaamse staat te streven. Tegelijkertijd wordt er samengewerkt met Waalse nazi's die streven naar een sterke Belgische staat. Het lijkt er op dat het Odal-Aktiekomitee probeert steun te verwerven binnen Vlaamsnationalistische kringen, zonder zelf oprecht in hun eisen geïnteresseerd te zijn. De eigenlijke leidraad binnen de ideologie van het Komitee is dan ook niet het Vlaamsnationalisme, maar het voeren van actie tegen migranten, joden, links en het Vlaams Blok. Aan deze ideologie maakt men verder niet veel woorden vuil: het hele politiek manifest van het Komitee beslaat anderhalf A4-tje (groot lettertype) holle frasen. |
| Wie zitten er achter het Odal-Aktiekomitee?
De leiding van het Komitee ligt in handen van de negentienjarige Christian (Chris/Kris) Berteryan. Hij is de voorzitter, belangrijkste organisator van acties, woordvoerder en schrijft het blaadje van het Komitee ('De Politieke Soldaat') vol. Hij komt voort uit de jongerenorganisatie van het Vlaams Blok en is in 1996 betrokken geraakt bij het Odal Aktiekomitee. |
|
| In 1997 haalt hij de Nederlandse pers, wanneer de CP'86 onder leiding
van Martijn Freling, aankondigt dat hij de lijsttrekker in Terneuzen bij
de gemeenteraadsverkiezingen in 1998 gaat worden. De CP'86 doet echter
uiteindelijk niet mee in Terneuzen.
Berteryan wordt gesteund en gecontroleerd door oude rot Bert Eriksson. De 67-jarige Eriksson was gedurende de jaren zeventig de belangrijkste man van de Vlaamse Militanten Orde (VMO) en werd diverse malen veroordeeld wegens gewelddadige acties. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat hij bij de Hitlerjugend-Vlaanderen. Eriksson is enigszins te vergelijken met Joop Glimmerveen. Zijn grote momenten liggen inmiddels ruim twintig jaar achter hem. |
Bert Eriksson |
Met name over de ontvoering van de botten van ex-collaborateur Cyriel Verschaeve uit Zwitserland om ze in Vlaanderen opnieuw te begraven raakt hij niet uitgepraat. Eriksson mag dan vergane glorie zijn, door zijn daden van weleer weet hij wel deze kleine groep jonge, radicale nazi's te inspireren. Hij woont overigens in Nederland en wel in Westdorpe in Zeeuws Vlaanderen. Eriksson is spreker bij bijna alle bijeenkomsten van het Odal-Aktiekomitee. Hij is zonder meer ook de inspirator voor de naam van het Komitee geweest: na het verbod op de VMO richtte Eriksson de Odal-groep op en was jarenlang eigenaar van het Antwerpse café Odal. |
| Contacten
Ondanks dat het Komitee regelmatig acties en bijeenkomsten organiseert kan niet van een groot succes gesproken worden. Er zijn enkele kernen in Vlaamse steden en men onderhoudt stroeve contacten met andere fascistische jongerenorganisaties. Buiten Vlaanderen verlopen de contacten wat soepeler. Ten eerste zijn er goede contacten met de groep rond de Waalse neonazi Hervé van Laethem. Van Laethem is sinds medio jaren tachtig betrokken geweest bij ongeveer alle extreem-rechtse organisaties in Wallonië. Hij is gefixeerd op de strijd tegen anti-fascistische organisaties en heeft diverse keren gewelddadige acties tegen links georganiseerd. Evenals Odal-voorzitter Kris Berteryan wordt Van Laethem in 1998 door de CP'86 genoemd als kandidaat voor de gemeenteraadsverkiezingen in Terneuzen. Momenteel geeft hij het nazistische blaadje 'Devenir' uit, waarin regelmatig aandacht aan het Odal Aktiekomitee wordt besteed. Ten tweede heeft het Komitee sinds 1996 goede contacten met het Nederlandse ANS. In augustus van dat jaar vertrokken een aantal Nederlanders naar Duitsland om daar mee te doen aan verboden Rudolf Hess-marsen. Nadat zij in België drie kameraden, waaronder Chris Berteryan, hadden opgepikt werd het hele gezelschap op de Frans-Duitse grens gearresteerd. Sinds die actie zijn het Odal Aktiekomitee en het ANS zo goed als onafscheidelijk. |
| Dit komt onder andere tot uitdrukking in de sterke uiterlijke overeenkomt tussen het Odal-blad 'De Politieke Soldaat' en het gelijknamige blad van de FAP-Arbeiderspartij van Constant Kusters (nauw gerelateerd aan het ANS). De naam, inhoud en lay-out van beide bladen zijn praktisch identiek. Daarnaast zijn bij de acties van het Aktiekomitee zeer regelmatig Nederlandse ANS'ers aanwezig. Constant Kusters, Eite Homan, Ed Polman en Joop Glimmerveen zijn kind aan huis bij deze acties. Verder lopen er regelmatig jonge jochies uit de omgeving van Kusters mee (Chris Smit uit Westervoort bijvoorbeeld). |
Constant Kusters |
| Behalve door hun aanwezigheid bij acties wordt het Odal Aktiekomitee
door de ANS'ers ook gesteund met postadressen. Tijdens een demonstratie
in Brussel tegen de Amerikaanse agressie in Irak werd een pamflet uitgedeeld
van de Anti-Zionistische Aktie'. Als contactadres wordt de postbus van
ANS-leider Eite Homan gebruikt. Verder geeft het Komitee stickers uit met
teksten als 'Hand in Hand terug naar Eigen Land!' en 'Brussel-Hebron-Gaza,
Intifada!. Europa-Palestina-Irak: Eén Strijd-één vijand!'.
Als verantwoordelijk uitgever voor deze stickers (in België moet elke
publicatie een verantwoordelijk uitgever hebben) wordt de zeeman Hendrik
van Dam vermeld. Van Dam is een ex-lid van de CP'86 en een oude bekende
van Eite Homan.
Het Odal Aktiekomitee lijkt op het eerste gezicht een gat in de markt te vormen aan de uiterst rechtervleugel van de Vlaamse Politiek. Toch moet zij het zonder al te veel steun of aanhang in België doen. Met name de rancuneuze houding richting Vlaams Blok is hier debet aan. Verder zullen het totaal gebrek aan ideologie en de contacten met Waalse nazi's hen ook niet in dank worden afgenomen. Door haar radicale racisme, haar anti-semitisme en haar gewelddadig optreden is het echter van belang een oogje in het zeil te houden. |
![]() |