Een samenleving, waarin iedereen kan doen wat hij of zij wil, zonder daarbij gehinderd te worden door een alles-beheersende overheid. Dat is het ideaal van libertariërs. Een ideaal, dat een aantal van hen probeert te verwezenlijken door alvast wetten en overeenkomsten niet na te leven en zelfs staatsgrepen te steunen. Zij hebben er ook geen probleem mee om kontakt te onderhouden met extreem-rechtse en fascistische groepen. In dit derde FOK-Dossier een overzicht van vrije-markt organisaties in Nederland. 
 

Het libertarisme is een stroming die de absolute emancipatie van het individu nastreeft en zich vooral keert tegen de overheid. De staat met zijn belastingstelsel vormt in die optiek een roofzuchtige instelling die afgeschaft dient te worden. Het libertarisme vormt een ultra-liberale beweging, die ook wel anarcho-kapitalisme wordt genoemd. De libertariërs streven naar een staatloze samenleving. Murray Rothbard, een van de voornaamste ideologen, ziet in deze samenleving "een maatschappij waarin geen legale mogelijkheid bestaat om agressie uit te oefenen jegens een persoon of eigendom." En dat is meteen een van de kernpunten van het libertarische denken: een radikaal herstel van het privé-bezit en de vrije marktekonomie, om zodoende de macht van 'de staat' te breken. De staat wordt door hen vooral gezien als een uitzuiger die zich gerechtvaardigd acht in de naam van "het algemeen welzijn" alle terreinen van het menselijk leven te beheersen. Pas zonder de aanwezigheid van die staat is een gelukkige samenleving, waarin iedereen doet wat hij of zij wil, mogelijk. (zie Buiten de Orde, december 1990).

De beginselverklaring van de Society for Individual Liberty, waar de Libertarische Beweging in Nederland nauw mee verbonden is, luidt als volgt: "Als voorstanders van individuele vrijheid verklaren wij: 
Dat ieder mens een onvervreemdbaar recht heeft op zijn eigen leven, vrijheid en eigendom. 
Dat de aantasting van de rechten van de mens primair bestaat uit het initiëren (of uit de bedreiging tot initiëren) van geweld tegen het individu. 
Dat een organisatie van de maatschappij alleen kan voortkomen uit een vrijwillige samenwerking van mensen. 
Dat het enige economisch systeem dat in overeenstemming met menselijke welvaart en geluk, het laissez-faire kapitalisme is. 
Dat de ideologieën en praktijken van het dwangmatige collectivisme de belangrijkste bedreiging zijn voor de rechten van de mens en het bestaan van een morele menselijke samenleving. 
En dat zowel morele mensen als morele samenlevingen de verplichting hebben om te handelen in hun eigen rationele eigenbelang, door zichzelf te beschermen tegen hen die door middel van dwang hen willen controleren, dirigeren en tot slavernij brengen. 
Nu de voorstanders van dwangmethoden steeds meer domineren in de bestuursorganen, is het de plicht van allen, die waarde hechten aan hun leven, vrijheid en eigendom, om passende acties te ondernemen op intellectueel en sociaal terrein om zodoende hun vrijheid te behouden en te vergroten. 
Wij, libertariërs, verzetten ons tegen elke vorm van onvrijwillig collectivisme en tegen alle programma's en activiteiten van de overheid, die onze rechten aantasten en die ons de mogelijkheid proberen te ontnemen onze eigen doeleinden te kiezen en onze eigen toekomst te bepalen. 
Wij werken aan op de dag waarop alle mensen vrij zijn, en kijken uit naar een maatschappij met vrede, welvaart en vrijheid, waarin de individuele rechten werkelijk onvervreemdbaar zijn. 
Als redelijke mensen en als voorvechters van vrijheid zoeken wij en zullen wij niet met minder genoegen nemen dan: VRIJHEID IN ONZE TIJD" (Uit 'Hoe vrij bent u nog?", uitgave van de libertarische beweging, 1977).

De ideale maatschappij bestaat voor libertariërs uit een grote vrijhandelszone, zonder sociale wetgeving, zonder milieuwetgeving, zonder belastingen en dergelijke. Maar ook scholen, ziekenhuizen en bijvoorbeeld gevangenissen zouden in hun ogen geprivatiseerd moeten worden en op winstbasis moeten gaan werken. 
"Iedere vorm van geweldsinitiëring wordt afgewezen: dienstplicht, schoolplicht, belastingplicht, de door de meesten aanvaardbaar gedachte macht die ouders over hun kinderen hebben, het verbod op het gebruik van sommige drugs, markteconomische regulering, bemoeienis met iemand's sexuele voorkeuren en het verbod op prostitutie, (... ) inschrijfplicht, stemplicht, ... enzovoorts. Libertarisme houdt dan ook (... ) de afschaffing in van verplichte bijdragen: aan allerlei sociale verzekeringen, aan ziektekosten verzekeringen, aan agressieve bewapening, aan deelname aan NAVO, en aan overige prive-hobbies van politici" (Jan Smid in de Vrije Gedachte, oktober 1990).

Hoe mensen die maatschappelijke vangnetten als sociale verzekeringen nodig hebben dan geholpen moeten worden, verzwijgen libertariërs liever, ze hebben het alleen over "beter helpen vanuit vrijwilligheid", maar over dit aspekt worden verder geen konkrete uitspraken gedaan. In feite komen de ideeën die zij propageren heel dicht bij het recht van de sterkste. 

terug naar het hoofdmenu naar volgend hoofdstuk