|
de Groene Amsterdammer - 27 november 1991
De bomboeken van René Putzfeld
'Volgens mij is Mein Kampf helemaal niet verboden'
Op de bestellijst van boekenfirma Delta Force Holland prijken vierhonderd
uiterst merkwaardige titels. Over bommen maken, over moordmethoden, over
messenwerptechnieken, dat soort werk. Ook 'Mein Kampf' van A. Hitler wordt
door de firma verspreid. Maar boekverkoper René Putzfeld doet nog
meer. Hij onderhoudt vriendschappelijke contacten met de wapenhandel, de
Belgische Rijkswacht en de Nederlandse politie. En hij geeft gastles in
de bommenleer aan de Amsterdamse Vrije Universiteit. Een gesprek met een
eigenaardige doe-het-zelver: 'Scheikunde, vuurwerk en explosieven vind
ik erg, erg mooi.'
Stel: uw buurman zingt al jaren te luidruchtig liederen onder de douche
en u besluit hem op een zekere dag te vermoorden. Wat te doen? De Amsterdamse
boekenfirma Delta Force Holland kan u dan aardig uit de brand helpen. Wat
dacht u van Principles of Quick Kill, of het negenendertig gulden
kostende boekwerkje Home Workshop Guns. En mocht uw buurman in de
nabijheid van water wonen dan is het misschien verstandiger om het boek
How to Destroy Bridges aan te schaffen. Het eenvoudigst is het wellicht
om de uit zes delen bestaande serie How to Kill grondig door te
lezen. Vijfhonderdveertig bladzijden vol uitleg, tips en aanwijzingen om
iemand een enkeltje hiernamaals te bezorgen.
Bent u van plan om het niet bij één moord te laten maar
wilt u richting de zes miljoen: Delta Force Holland verkoopt voor ƒ 112,50
Mein Kampf van A. Hitler. En, hoe triest voor auteur A. Hitler, had hij
destijds in zijn Berlijnse bunker aan het Delta Force Holland-boekje How
to Disappear Completely kunnen komen, dan leefde hij nu vrolijk als
veeboer In Paraguay.
Zo prijken er ruim vierhonderd merkwaardige boektitels op de bestellijst
van Delta Force Holland. Afgezien van de How to Kill-serie veel
CIA-handboeken, bomknutselgeschriften, handleidingen voor ninja-werpmessen
en voor het namaken van sleutels en het omzeilen van alarminstallaties.
Bij Delta Force Holland kan veel, zo niet alles.
De personen achter Delta Force Holland hebben hun eigen boekjes goed
gelezen en zijn in eerste instantie onvindbaar. Pas na veel gespeur en
een bruikbare anonieme tip uit 'het milieu' blijkt dat de vijfendertigjarige
Amsterdammer René Putzfeld de grote inspirator is van Delta Force
Holland. In de polder, iets buiten de hoofdstad, staat op een oprijlaan
van een vrijstaande bungalow het rode sportwagentie van Putzfeld geparkeerd.
Twee 'Pas op voor de hond'-waarschuwingen doen vermoeden dat de merkwaardige
boekenverkoper de nodige pitbulls klaar heeft liggen om ongenode gasten
de strot af te bijten. Niks is echter minder waar. In geen velden of wegen
valt een hond te bekennen wanneer Putzfeld voorzichtig de deur van het
slot haalt en vraagt: 'Wat moet dat hier?'
Behoefte
Een week later loopt René Putzfeld via de achteringang Hotel
American aan het Amsterdamse Leidseplein binnen. 'Gezellige tent vind ik
dit', zegt Putzfeld, terwijl hij een bordje 'Gereserveerd' achteloos
van een tafel schuift en plaats neemt aan de dis. 'Had u gereserveerd?'
klinkt er. 'Nee', zegt Putzfeld, 'hoezo?' Putzfeld is een achterdochtig
mens. Van tevoren checkt hij zijn bezoek, doet in eerste instantie moeilijk
over de activiteiten van de fotograaf en heeft eigen opnameapparatuur meegenomen
dat het gesprek zalregistreren. De mens is geneigd tot al het kwade? 'Ja,
dat is gewoon zo. Ik ben ervan overtuigd dat de mens veel slechte eigenschappen
heeft. Die moet je niet de kans geven. Als je gewoon wat security inbouwt
dan is er niks aan de hand.'
Een voor de hand liggende vraag: waarom verkoopt u in vredesnaam
boeken waarin precies staat hoe je bommen kan maken en mensen kan vermoorden?
'Weet je wat het is: als je echte explosieven wilt maken dan heb je
daar een goed ingericht laboratorium voor nodig en iets meer dan een paar
jaartjes mavo. Anders kan je het wel vergeten. Dan blaas je alleen jezelf
de lucht in.'
In handen van idioten lijkt het me toch vrij gevaarlijk.
'Ik zie dat anders. In theorie zou het kunnen, maar ik heb het idee
- en dat klinkt wel een beetje lullig - dat ik in een bepaalde behoefte
voorzie. De mensen die mijn boeken bestellen zijn geen terroristische aanslagen
aan het voorbereiden, nee, mijn klanten willen erover lezen. Messen, explosieven,
oosterse vechtsporten. Ik ben ervan overtuigd dat ik door het leveren van
mijn boeken veel idioten van de straat houd. mensen die hun ei niet kwijt
kunnen, zich lopen op te fucken en er niet over mogen lezen en denken,
dat is veel gevaarlijker.'
Welk boek wordt het meest besteld?
'Improvised Munition Handbook'. Dat is een Amerikaanse legerhandleiding
uit de Vietnam-tijd die beschrijft hoe je op geïmproviseerde wijze
wapens en munitie kunt maken en gebruiken. Dat is echt een boek dat aardig
loopt.
En uw eigen favoriete titel?
'Het beste boek is Chemistry of Powder and Explosives van dr.
T.L. Davis, een Amerikaanse prof die een vrij wetenschappelijk boek heeft
geschreven over alles wat te maken heeft met explosieven'
Kunt u een bom in elkaar knutselen?
'Wat voor een bom?'
Buiten staat een auto geparkeerd. Kunt u die binnen een week voor
me opblazen?
'Ha, binnen een week? Een uur heb ik er voor nodig! Dat is geen enkel
probleem. Je hoeft alleen maar even een bezoekje te brengen aan de apotheek,
de drogist en de elektroboer. Dan koop ik calciumchloraat, nikkel- en elektriciteitsdraad.
Dan verbind ik de hele zaak met de startmotor en aan een onsje heb je genoeg
om die hele wagen aan gort te blazen'

Scheikunde
Wat is toch de lol van al die wapens en explosieven? Het klinkt
allemaal zo destructief.
'Ja, ik weet het. Voor sommige mensen ademt het een sfeer van agressie
en opstand uit. Maar dat is niet het geval. Voorlopig nog niet, maar je
weet nooit wat er van kan komen. Ik vind het in ieder geval vrij onschuldig.
Ik ben opgegroeid met geschiet. M'n vader deed veel aan schietsport
dus daar krijg je het van mee. M'n eerste wapens waren luchtbuksen. Dertien
jaar lang heb ik op roosjes zitten mikken: de tijd en de rust vinden om
op vijftien meter afstand de roos te raken.
Ik ben ook altijd dol op scheikunde geweest. Zat altijd in de scheikundeboekjes
van mijn oudere broer te neuzen. Dat is eigenlijk heel vreemd. Een kind
hoort buiten te spelen, kattekwaad uit te halen, lekker te voetballen.
Ik zat altijd in de boeken, heb wat minder met vriendjes en vriendinnetjes
gespeeld. Jongetjes van dertien mogen het over het algemeen leuk vinden
om met explosieven en vuurwerk te knoeien, maar na verloop van tijd gaat
dat over. Bij mij is dat nooit gebeurd. Scheikunde, vuurwerk en explosieven
vind ik nog steeds erg, erg mooi.'
Julius Caesar
Putzfelds passie voor explosieven bracht hem ertoe een studie scheikunde
te volgen aan de lerarenopleiding van de Hogeschool Holland te Amsterdam.
'Ik vind het doorgeven van mijn kennis een aangename bezigheid', zegt Putzfeld.
Met dat verleden is het dan ook niet vreemd dat Putzfeld begin dit jaar
werd uitgenodigd door de Vrije Universiteit in Amsterdam om een gastcollege
te geven aan de scheikundefaculteit. De organisator van de bijeenkomst
was J. Bouma, thans docent chemie-didactiek aan de VU en de vroegere scheikundeleraar
van Putzfeld die na al die laren nog altijd tot de goede kennissenkring
van Putzfeld behoort. 'Ik heb René Putzfeld een keer gevraagd om
een praatje te houden op de VU voor een paar docenten en studenten. Dat
was alleen In kleine kring', geeft Bouma toe.
Maar is het niet vreemd dat een man die 'How to kill'-boeken en
'Mein Kampf' aan de man brengt gewoon op de VU kan spreken?
Bouma: 'Ik wist niet dat hij ook Mein Kampf verkoopt. Daar ben ik niet
zo mee ingenomen, maar na vijftig jaar is daar de kracht wel vanaf, lijkt
me. Voor de rest zeg ik: alles wat gedaan kan worden om ons vak te verbeteren
is meegenomen. Wij voelen namelijk als chemici heel sterk dat het grote
publiek nogal negatief over ons denkt. In de grafrede die Marcus Antonius
houdt op Julius Caesar zit een mooie zinsnede waarin hij zegt: "Het
kwade dat mensen doen, blijft voortleven, en het goede wordt met de botten
het graf in gebracht." Iets soortgelijks merken wij als chemici: Al
het kwade wordt ons nagedragen, het goede wordt vergeten.
Luister eens, ik ken René Putzfeld als een man die zich heeft
gespecialliseerd in explosieven en dat zeer bekwaam heeft gedaan. Toen
er voor hem geen ruimte was om scheikundedocent te worden heeft hij zich
met grote energie op allerlei zakelijke activiteiten gestort. Naast het
verkopen van boeken doet hij wel eens wat meer op het technische vlak.'
En inderdaad, René Putzfeld houdt het niet bij boeken alleen.
Een merkwaardige boekverkoper trekt immers dito types aan. Wapenhandelaren,
extreem-rechtse figuren, de Belgische Rijkswacht en de Nederlandse politie
zoeken contact met Putzfeld en vragen hem om gunsten omtrent 'explosieven
in de breedste zin van het woord'.
'Ach', zegt Putzfeld. 'Ik reis veel, ik ben brutaal en dan heb je op
een gegeven moment overal contacten zitten. Als ik van bepaalde mensen
weet dat ze interesse hebben in wapens of munitie dan wil ik voor die gasten
wel bemiddelen. Daar verdien je dan ook nog wat aan.
Toen ik een paar jaar geleden in de Verenigde Staten was, bood iemand
me tienduizend pond amonium-perchloraat aan. Dat spul wordt gebruikt als
vaste raketbrandstof maar na het Space Shuttle-debacle zijn ze met al dat
spul in hun maag blijven zitten. Ik kon dat kopen voor een fractie van
de half miljoen guldens die zo'n hoeveelheid gewoonlijk kost. Het is echter
een groot probleem om dat vrij explosieve spul te vervoeren en te verzekeren.
Dat is vreselijk duur. Wil je goedkoper uit zijn dan moet dat weer op een
illegale manier en daar heb ik geen trek in. Zelf zag ik van die koop af,
maar ik heb destijds contact opgenomen met TNO, die op hun beurt wel een
gedeelte hebben gekocht.'
Golfoorlog
Putzfeld ontpopte zich ook als tussenhandelaar in de mogelijke verkoop
van een onlangs door Israel ontwikkeld geleide-raketsysteem. 'Na de Golfoorlog
heeft Israel haar project voor de ontwikkeling van geleide-raketsystemen
versneld. Omdat er geld, heel veel geld voor nodig is om vaart achter zo'n
project te zetten, moet je je wapensystemen ook aan het buitenland verkopen.
Anders is het niet rendabel. Ik ben benaderd door een tussenhandelaar die
goede connecties met Israel heeft en die vroeg me of ik nog klanten wist
in Nederland. Verwacht niet dat ik namen van personen of bedrijven ga noemen.
Tot mijn verbazing ben ik een half jaar geleden gevraagd door een politiekorps
van een grote gemeente in de buurt van Amsterdam om op een avond politiemensen
in Nederland tekst en uitleg te geven over de werkwijze van sommige wapens
en munitie. Ze redeneren van: "Die Putzfeld weet er veel van af, die kan
ons wellicht wat leren." Dat streelt toch een zekere trots.'
De Amstelveense politiewoordvoerder Klaas van der Wal bevestigt dat
zijn korps op de hoogte is van Putzfelds Delta Force Holland. 'Men kent
hem binnen onze recherche', is de enige reactie van Van der Wal, die niet
wil ingaan op mogelijke amicale contacten met Putzfeld.
Bende van Nijvel
Maar het is niet alleen de Nederlandse politie waarmee Putzfeld vriendelijke
contacten onderhoudt. De man achter Delta Force Holland werd ongeveer anderhalf
jaar geleden door de Brusselse sectie van de Belgische Rijkswacht benaderd
om informatie te verstrekken over geïmproviseerde explosieven die
deel uitmaakten van het onderzoek naar de uit het extreem-rechtse milieu
voortkomende Bende van Nijvel. Zelfs Putzfeld fronste zijn wenkbrauwen
bij dat verzoek en twijfelde aan de goede intenties van de Rijkswachters.
'De Bende van Nijvel, de aanslagen op de supermarkten, daar blijkt de Rijkswacht
zelf mee te maken hebben gehad. Dus dan denk ik natuurlijk ook ook bij
mezelf: Vanuit welke invalshoek spruit hun belangstelling voort? Om de
Bende van Nijvel op te rollen of juist om het onderzoek tegen te werken?'
Uw goede contacten met de politie verbazen me. U verkoopt immers
geen onschuldige lectuur?
'Ze vinden het wel aardig dat ik zulk soort boeken verkoop. Het maakt
de burger immers niet weerloos in geval van oorlog, zei een politieman
op het hoofdbureau van Amstelveen een keer tegen me. Da's toch aardig.'
Maar 'Mein Kampf' is zelfs verboden.
'Daar heeft de politie nog nooit wat over gezegd. Volgens mij is Mein
Kampf helemaal niet verboden. Ach, als ik zo'n boek verkoop wil dat niet
zeggen dat ik er ook achter sta. Ik houd me verre van politiek.'
Dat lijkt me stug.
'Ik ben lid geweest van de VVD. Maar dat was in de tijd van Wiegel.
Die man was een inspirator van de eerste orde. Toen ik vroeger nog geen
snor had, zeiden mensen wel eens tegen me: "Hé, Wiegel!" Nou dat
vond ik dan leuk. Maar tegenwoordig is de politiek een klotebende. Al die
tijd heb ik niet meer gestemd. Alles is naar elkaar gegroeid. Niemand is
meer supersonisch links of supersonisch rechts.'
Vind u zichzelf toch niet ietwat supersonisch rechts?
'Nee hoor. Ik bewandel het middenpad. Ik ben geen fanaticus.'
Geen bommengooier?
'Alleen met oud en nieuw.'
Dan leeft u helemaal op?
'Ja. Het is misschien kinderachtig van me, maar vuurwerk zal ik tot
m'n dood toe prachtig blijven vinden. Weet je dat er vuurwerkclubs in de
Verenigde Staten zijn waarbij in geval van overlijden van een clublid allemaal
vuurwerk naar de doodskist wordt gegooid? Dat zou ik ook wel willen. En
dan op de achtergrond de dodenmars van Tsjaikovski. Op die manier Je einde
vinden lijkt me grandioos.'
HARALD DOORNBOS
de Groene Amsterdammer - 27 november 1991 |