| De Heelnederlandse actiegroep Voorpost viert dit jaar haar eenendertigste
verjaardag. In 1976 werd Voorpost opgericht in Vlaanderen. Het was een
product van een onrustige periode binnen de Vlaams-nationalistische beweging.
Gematigden en radicalen vlogen elkaar in die periode stevig in de haren.
Dat leverde een aantal nieuwe extreemrechtse organisaties op, waaronder
een nieuw partijtje, het Vlaams Blok, en een nieuwe actiegroep, Voorpost.
Voorpost pamflet uit 2006
Voorpost Nederland
Voorpost was vanaf het begin behalve Vlaams-nationalistisch ook uitdrukkelijk
Heel-Nederlands. Dat wil zeggen dat de organisatie zich hard maakte voor
het samenvoegen van alle Nederlandse taalgebieden (Nederland, Vlaanderen
en Frans-Vlaanderen). Verder werd nadrukkelijk solidariteit betuigd met
het blanke minderheidsregime in Zuid-Afrika. Het Heel-Nederlandse karakter
werd ingevuld met een Nederlandse afdeling, opgericht op 1 januari 1978.
Sindsdien is de Nederlandse afdeling altijd blijven bestaan, al was dat
met tijd en wijlen vooral op papier. Er zijn in die dertig jaar eigenlijk
drie periodes te onderscheiden met elk een eigen karakter: 1978-1996, 1996-2004
en 2004-nu.
1978-1996: Vlaamse inspiratie
De eerste periode had de Brabander en oprichter van Voorpost-Nederland
Frie Verbrugge (1945) de touwtjes grotendeels in handen. Samen met zijn
medebestuursleden Stan de Beukelaar (1917, een handelaar in nazi-propaganda)
en NVU-lid Frans Voermans (1932) bouwde hij Voorpost de eerste jaren op.
In deze periode heeft Voorpost zich laten leiden door de grote broer uit
Vlaanderen. De Vlaamse inspiratie kreeg op drie verschillende manieren
vorm: Door gezamenlijke thematiek, Vlaamse ontwikkelingshulp en kopieergedrag
van de Nederlandse tak.
Frie Verbrugge op de IJzerwake in 2006
De gezamenlijke thematiek was primair natuurlijk de ‘Dietse gedachte’,
het streven naar ‘Heel-Nederland’. Maar ook andere thema’s werden in de
loop der jaren door beide Voorposten opgevoerd: strijd tegen immigranten
en linkse politiek, de steun aan gelijkgezinden in het buitenland (vooral
het blanke regime in Zuid-Afrika) en eerherstel voor oorlogsmisdadigers
uit de Tweede Wereldoorlog.
Er werd geprobeerd in Nederland, in navolging van hun Vlaamse collega’s,
een serieuze actiegroep uit de grond te stampen. Dat bleek door gebrek
aan aanhang echter niet mogelijk zonder Vlaamse ‘ontwikkelingshulp’. Wanneer
Voorpost iets organiseerde in Nederland lukte dat alleen als er een blik
Vlamingen werd opengetrokken. Dat leverde bizarre situaties op, waarbij
bijvoorbeeld een bezetting in Amsterdam van Voorpost werd uitgevoerd door
een groep van Vlamingen en één Nederlander.
Het kopieergedrag van de Nederlandse tak lag niet alleen in de thematiek,
maar ook in de vorm, zo gingen beide Voorpostafdelingen begin jaren negentig
over tot het ronselen van vrijwilligers voor een fascistische Kroatische
militie in de Joegoslavische oorlog. De Nederlanders gingen ook, geïnspireerd
door de Vlaamse IJzerbedevaart, ook op zoek naar een Nederlandse nationalistische
viering. Er werd een aantal jaren tevergeefs geprobeerd om met een grote
groep deel te nemen aan de Fries-nationalistische Warnsherdenking. Voorpost
werd daar echter door de organisatie en antifascisten geweerd.
Gehelmde politie op de IJzerbedevaart in 2002 tegen militanten
van Vlaams Blok en Voorpost
Terwijl Voorpost in Vlaanderen zich voorspoedig ontwikkelde met een
groot aantal leden, spraakmakende acties en nauwe banden met het groeiende
Vlaams Blok, bleef de Nederlandse tak daar bij achter. Dat lag deels aan
de in Nederland impopulaire extreemrechtse thema’s, maar ook aan de tegenwerking
die Voorpost ondervond. De organisatie vond niet alleen regelmatig antifascisten
op haar weg, maar dreigde ook al snel in de belangstelling van justitie
te komen. Dat gold althans voor bestuurslid Stan de Beukelaar, die in 1982
vervolgd werd voor de verspreiding van antisemitisch materiaal. Voorpost
probeerde dit gevaar af te wenden door het bestuur (inclusief De Beukelaar)
te vervangen. Na een korte periode met een ander Nederlands bestuur, werd
het Nederlandse bestuur formeel overgenomen door Vlaamse Voorposters. Op
de achtergrond bleef Frie Verbrugge echter feitelijk Voorpost-voorzitter,
deels onder zijn pseudoniem “Toon Vrijman”.
Door de toenemende druk zag Voorpost in Nederland zich steeds meer
genoodzaakt om zich terug te trekken. Voorpost-Nederland ging zich in die
periode steeds meer op Vlaanderen oriënteren. Steeds vaker werden
bijeenkomsten in Vlaanderen bezocht, als alternatief voor Nederlandse activiteiten.
De enige twee projecten van enige omvang die Voorpost begin jaren negentig
nog van de grond probeert te krijgen, zijn de eerder genoemde ronselpraktijken
voor Kroatië en het bezoeken van de Warns-herdenking.
1996-2004 Nieuwe rechtse impulsen
In 1996 kreeg Voorpost in Nederland een flinke impuls. Reden was de
ondergang van de CP’86. Na een periode van interne twisten en scheuringen
stapte een deel van het CP’86-kader uit de partij en nam Voorpost in Nederland
over. Marcel Rüter werd voorzitter en Tim
Mudde actieleider. Het gedonder in de CP’86 en het gebrek aan succes,
had deze groep tot de overtuiging gebracht dat in Nederland geen ruimte
bestond voor een succesvolle extreemrechtse partij. Om wel tot een succes
te komen moesten er twee paden bewandeld worden. Enerzijds moest de eigen
achterban onderwezen worden, met domme skinheads zou het immers nooit wat
worden. Anderzijds moest er met spraakmakende acties media-aandacht worden
gegenereerd en nieuwe aanhang verkregen worden.
Marcel Rüter
Marcel Rüter nam het onderwijs op zich. Hij begon een programma om
de Voorpost-aanhang wegwijs te maken in het nieuwrechtse gedachtegoed.
Dat betekende een grote verandering voor Voorpost. De klassieke thema’s
voor Voorpost (en extreemrechts) werden in de ijskast gelegd en vervangen
door thema’s die Voorpost toegankelijker moesten maken: Globalisering (tegen
Amerikaanse invloed op Nederland), dierenleed en milieu verrasten vriend
en vijand.
Tegelijkertijd probeerde Mudde weer een Voorpost-actiepoot uit de grond
te stampen. Hij organiseerde rond de nieuwe thematiek acties: folderacties
tegen ritueel slachten, tegen de veramerikanisering van Nederland en tegen
de Europese Unie.
Ondanks deze frisse wind blijft het sappelen met Voorpost. Een echte
doorbraak komt er niet en interne spanningen zorgen voor het vertrek van
Mudde in 1999. In de periode daarna moddert Voorpost nog enige tijd door,
maar zakt uiteindelijk weer helemaal in.
2004-2007 De jeugd wil actie
Het is wachten tot weer een nieuwe impuls, die in 2004 komt met het
aantreden van Paul Peters als actieleider. Omstreeks diezelfde tijd maakt
Marcel Rüter plaats voor Robert Schaap als voorzitter. Zowel Schaap
als Peters lopen dan al jaren mee binnen extreemrechts in Nederland. Na
de nieuwrechtse periode van Rüter, veranderen zij Voorpost in een
actieorganisatie die zich primair richt op het inbedden van nieuwe jonge
rechts-extremisten. Paul Peters had al eerder geprobeerd om de openliggende
‘markt’ van extreemrechtse gabbers tot de zijne te maken via de actiegroep
Stormfront Nederland en de NNJ (jongerenorganisatie van de NNP). Dat was
echter mislukt en bij beide organisaties stapte Peters met slaande deuren
op. De derde poging, via Voorpost, lijkt echter meer vruchten af te werpen.
Robert Schaap op CD-demonstratie in 1996
Peters en Schaap zetten diverse kringen op en gaan actief op zoek naar
groepen extreemrechtse jongen. Zij doen dit op drie manieren die klaarblijkelijk
goed aansluiten bij de jongeren waar ze naar op zoek zijn. Ten eerste zoeken
ze de jongeren op via allerlei communicatiemiddelen op internet. Van populaire
jongerensites als Partyflock tot extreemrechtse fora als Stormfront en
Holland Hardcore probeert Voorpost Nederland jongeren te interesseren voor
hun boodschap en organisatie. Ten tweede is Voorpost erg actief bij het
aflopen en organiseren van borrels voor rechts-extremisten. Dit verschijnsel,
waarbij extreemrechtse activisten een kroegontmoeting ergens in het land
organiseren om de eigen achterban en potentieel nieuwe leden te ontmoeten,
heeft de laatste jaren een flinke vlucht genomen. Met name Paul Peters
is een trouw bezoeker van dergelijke borrels. Ten derde organiseert Voorpost
acties om de achterban een invulling te bieden voor hun ideeën. En
dan niet meer van die ‘moeilijke’ thema’s als onder Tim Mudde, maar eenvoudig:
tegen moskeeën, asielzoekers en antifascisten.
Voorpost-feestje in Zoetermeer, bevrijdingsdag 2005
In 2005 lijkt Peters op deze manier een vette vis binnen te halen. Via
zijn broertje Danny Peters en Voorpost-activist Sjors Remmerswaal komt
hij in contact met een groep jonge rechtsextremisten in Zoetermeer. Deze
groep heeft dan al een stevige naam gevestigd in Zoetermeer door extreemrechtse
propaganda-acties, relletjes en mishandelingen. Voorpost lijkt de groep
met succes binnen te halen, onder andere door het houden van borrels. Peters
bemoeit zich vervolgens persoonlijk (maar onder een valse naam) met gesprekken
met de gemeente om een zaal te krijgen voor een feest op bevrijdingsdag.
Hij slaagt in zijn opzet en de groep kan in een gemeentelijk gebouwtje,
aangekleed met Voorpost-posters een feestje vieren. Het feest heeft echter
een openlijk nazistisch karakter, net als de zojuist geworven groep. De
groep vervreemdt zich snel van Voorpost en radicaliseert verder tot het
huidige openlijk nazistische en gewelddadige Jeugd Storm Nederland (JSN).
Naast deze mislukte wervingspoging weet Voorpost her en der nog groepen
jongeren te werven. Een andere groep die binnen wordt gehaald is een groep
extreemrechtse jongeren in Almere. Ook hier gaat het om een groep voormalige
Lonsdalejongeren, die via internet en zelforganisatie uiteindelijk bij
Voorpost terecht kwamen. Deze groep vormt vanaf 2006 Voorpost-Flevoland.
Maar ook hier gaat iets goed mis: de groep blijkt naast de activiteiten
voor Voorpost ook verantwoordelijk te zijn voor een reeks brandstichtingen
in Almere en omgeving (zie kader ‘Voorpost zet Almere in
vuur en vlam’). In augustus 2007 staan elf betrokkenen voor de rechter.
Voorpost-Nederland belooft ze bij een veroordeling te royeren en ontkent
bovendien dat er meer dan twee personen van deze groep lid zijn geweest.
Paul Peters (midden, zittend) wordt op 3 februari 2007 met een Blood
& Honour knokploeg opgepakt bij een vergadering van de extreemrechtse
NVB in Uitgeest. Kort ervoor viel de knokploeg (zonder Peters) een antifascistische
demonstratie aan.
Dit alles leidt tot een interessante vraag: Hoe komt het dat er in twee
jaar tijd, twee aan Voorpost gelieerde groepen zich dusdanig radicaal en
gewelddadig ontwikkelen. Het antwoord lijkt voor de hand te liggen: Voorpost
zou voor de bühne een nette organisatie zijn, maar op de achtergrond
de jongeren aanzetten tot gewelddadige acties. Dat zou op zich in het straatje
van Paul Peters passen. Die is immers, goed gekleed en dito gebekt, het
prototype van een nette rechts-extremist. Tegelijkertijd laat zijn verleden
(veroordeeld wegens bekladden Joodse begraafplaats) en zijn heden (regelmatige
oproepen tot solidariteit met gevangen geweldplegers) een ander beeld zien.
Aan de andere kant lijkt dit antwoord te eenvoudig. Het lijkt erop
dat Peters en Schaap misschien wel begrip hebben voor gewelddadige acties,
maar dat ze tegelijkertijd de Voorpost-achterban proberen bij te brengen
dat het op termijn alleen maar narigheid oplevert.
Maar als dat waar is, waarom dan toch de ontsporing van twee Voorpost-groepen?
De meest waarschijnlijke optie is dat Voorpost, door enthousiast dit soort
groepen binnen te halen, het onheil over zichzelf afroept. De jeugdige
leeftijd, gecombineerd met radicaal gedachtegoed en ontsporende geweldsdiscussies
op internet zorgen dat dergelijke groepen zich gemakkelijk op een gewelddadig
pad begeven. Doordat Schaap en Peters deze groepen vervolgens faciliteren
met ideologische bagage, periodieke ontmoetingen en een landelijk netwerk
van rechts-extremisten (waaronder veel (ex)geweldplegers) lijkt de stap
naar geweld eerder dichterbij te komen dan af te nemen. Of Peters en Schaap
vervolgens zelf het laatste zetje geven is dan al snel een irrelevante
vraag.
|
Voorpost zet Almere in vuur en vlam
Eind augustus diende er een opvallende strafzaak in Nederland. Een
groep van elf rechts-extremistische jongeren moest zich verantwoorden voor
een reeks aanslagen in Almere. Er was geprobeerd brand te stichten in een
synagoge, een islamitische slagerij, een islamitische school en een kraakpand
in Amsterdam. Verder had de groep een kraakpand in Almere bestormd en in
brand gestoken.
Na deze laatste actie werd een van de jongeren, Nick Schilder, op de
vlucht gearresteerd door de politie. Door een tap op zijn telefoon te zetten
en door zijn verklaringen, wist de politie in korte tijd de hele groep
te arresteren. In de loop van het onderzoek werden ook de overige zaken
opgelost. Alle verdachten legden een bekentenis af. Het dossier is daarmee
rond, er kan nog wat worden gesteggeld over details in de rechtszaal, maar
bewezenverklaring en stevige straffen liggen in de lijn der verwachting.
Interessant is het echter om te proberen de groep in een iets breder context
te plaatsen.
Het gaat hier om een groep jongeren die voor een deel afkomstig zijn
uit extreemrechtse gabberkringen. Ze leerden elkaar via jongerencircuits
(feesten, uitgaan, school, gezamenlijke vrienden) kennen en deelden een
rudimentaire extreemrechtse ideologie. Ze werden actief op diverse internetfora,
waaronder het Stormfrontforum. In 2005 noemde de groep zich ‘Wakker Almere’
en kwam ook een leidersfiguur bovendrijven: Elmar de Kuijper. In februari
2006 duikt De Kuijper op bij een demonstratie in Amsterdam, waartoe op
Stormfront is opgeroepen. Hij raakt daarna in contact met de Utrechtse
groep rechts-extremisten van ‘Platform de Krijger’ (PdK). De Almeerse groep
besluit zich aan te sluiten en verder te gaan als de afdeling Almere van
PdK.
De nieuwe afdeling organiseert een paar borrels en een barbecue. Verder
wordt een actie tegen posters van allochtone feesten georganiseerd. In
oktober 2006 stapt de groep over van Platform de Krijger naar Voorpost.
Uiterlijk lijkt er niks te veranderen: er worden vooral borrels georganiseerd,
alleen zijn vanaf dit moment ook landelijke Voorpost-leiders Paul Peters
en Robert Schaap regelmatig aanwezig.
Elmar de Kuijper op demonstratie in Amsterdam 25 februari 2006
Op de achtergrond verandert er echter wel wat. In dezelfde maand waarin
de groep lid wordt van Voorpost begint een viertal kernleden (Elmar de
Kuijper (1987), Anton Mostert (1986), Nick Schilder (1987) en Michel Reijgers
(1987) samen met de Almeerse neonazi Brian Boender (1988, noot
#1) een reeks brandstichtingen. De eerste keer wil de groep een moskee
in brand steken. Wanneer de ramen echter te goed beschermd blijken tegen
aanslagen besluiten ze uit te wijken naar een synagoge. Brian Boender gooit
een steen door een ruit, gevolgd door twee brandbommen. Uiteindelijk dooft
het vuur voordat er echt brand uitbreekt.
Een week later wordt dit recept herhaald bij een islamitische basisschool.
Ook hier komt het uiteindelijk niet tot een echte brand. Weer een week
later gaat dezelfde groep naar een kraakpand in Amsterdam-Noord. Ze zien
dat er mensen binnen zijn, maar gooien toch een ruit in en twee brandbommen
naar binnen. Ook hier komt het gelukkig niet tot een echte brand, die fatale
gevolgen had kunnen hebben.
Vlak voor kerstmis gaan dezelfde vijf weer op pad. Ze proberen de ruit
van een Islamitische slagerij in Almere met een bijl in te slaan. Dat mislukt
en ook dit keer gaan de brandbommen voortijdig uit. Na deze aanslag blijft
het even rustig, tot een groep linkse jongeren een pand kraakt in Almere.
Elmar de Kuijper hoeft niet lang na te denken over een reactie. Hij mobiliseert
zijn achterban van Voorpost-Flevoland. De groep verzamelt en gaat gewapend
met knuppels, ploertendoders, een gaspistool en twee brandbommen naar het
pand. Ze vallen binnen, jagen de krakers naar buiten en één
lid van de groep gooit een brandbom. Het lijkt waarschijnlijk dat het grootste
deel van de andere Voorposters in dit geval niet op de hoogte was van de
plannen tot brandstichting. Dit keer werkt de brandbom in ieder geval wel:
het hele gebouw brandde tot de grond toe af.
Bijeenkomst in Utrecht van het Stormfrontforum op 5 november 2005
Links met zwarte jas: Anton Mostert
Midden met houthakkershemd: Elmar de Kuyper
Helemaal rechts: Robin Barendse
Na hun arrestatie wordt er door alle leden veel aan de politie vertelt
en later ook in de rechtszaal komt er veel informatie naar buiten. Binnen
de groep was al geruime tijd sprake van een duidelijke hiërarchie.
De Kuijper was onbetwist leider, geassisteerd door ‘ideoloog’ Anton Mostert.
Verder was de kern van vijf verantwoordelijk voor het gros van de aanslagen.
Ook bezochten zij landelijke acties. De andere arrestanten waren alleen
betrokken bij de aanval op het kraakpand in Almere, maar niet bij de andere
brandstichtingen. Het gaat echter te ver om ze daarmee af te doen als gedachteloze
meelopers. Ze waren bijna allemaal lid of nauw betrokken bij Voorpost.
Ze bezochten de periodieke borrels en namen deel aan extreemrechtse activiteiten
in het land (demonstraties en bijeenkomsten van andere organisaties).
Eén van de arrestanten, Robin Barendse, bijvoorbeeld presenteerde
zich tegenover de politie en de rechter als de vermoorde onschuld en bedrogen
meeloper. Hij was meegegaan op de uitdrukkelijke voorwaarde dat het een
geweldloze actie was, zo stelde hij. Het gepleegde geweld kwam voor hem
als een donderslag bij heldere hemel.
Op Stormfront schreef hij echter daags na de aanval en brandstichting:
‘Mooie actie! Mensen die met opzet overlast maken moeten ook verwijderd
worden.’ Barendse is al sinds 2004 actief binnen het extreemrechtse circuit.
Het feit dat hij in de rechtszaal een T-shirt droeg van ‘Burzum’ (een veroordeelde
brandstichter, moordenaar en rechts-extremist) kan ook niet minder dan
een knipoog naar de rechtbank geweest zijn.
Anton Mostert, Elmar de Kuijper en Nick Schilder op
de extreemrechtse demonstratie van de Nationalistische
Volks Beweging (NVB) op 11 november 2006 in Middelburg
De ‘harde kern’ van vijf werd veroordeeld tot zestien maanden cel en
acht maanden voorwaardelijke celstraf. De andere zes verdachten kregen
straffen die varieerden van 200 uur werkstraf tot zeven maanden cel.
Het is, gezien de straffen voor de harde kern, onwaarschijnlijk dat
we binnenkort veel zullen horen van de Almeerse Voorposters. Of het na
hun gevangenisperiode zo zal blijven is echter de vraag. Elmar de Kuijper
verklaarde bij de rechtbank bij zijn ideeën te blijven, maar ze in
de toekomst een andere invulling te willen geven. Michel Reijgers verklaarde
tegenover de rechter dat hij de ‘drive’ van Hitler wel begrijpt, hij deed
‘het’ immers voor zijn land. Alleen in de uitvoering was Hitler te ver
gegaan. |
| Noot (#1) |
Brian Boender is het enige lid van de groep dat volgens Elmar de Kuyper
geen Voorpost-lid is. Boender verkeert al geruime tijd in kringen van JSN
en Combat 18. Hij zit onder de nazistische tatoeages en verklaarde bij
de politie Hitler-aanhanger te zijn. |
Terug |
|
terug naar overzicht 